14 Kasım 2026 tarihli ve 33430 sayılı Resmî Gazete’de; 4/B sözleşmeli personelin hastalık ve refakat izinlerinden disiplin işlemlerine, kurum içi yer değişikliğinden kadroya geçiş sürecine kadar birçok başlıkta önemli düzenlemeler yayımlandı.
Ayrıca Üniversite Hastaneleri Koordinasyon Komitesi kuruldu, belirli illerdeki akademik personele ödenen geliştirme ödeneği yeniden düzenlendi ve Ulusal Adil Geçiş Stratejisi yürürlüğe konuldu.
Sağlık ve sosyal hizmet çalışanlarını ilgilendiren düzenlemeleri ayrıntılarıyla değerlendirdik.
1. 4/B Sözleşmeli Personelin Hastalık ve Refakat İzinleri Yeniden Düzenlendi
11982 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 4/B sözleşmeli personelin hastalık ve refakat izinleri, belirtilen istisnalar dışında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 105’inci maddesine bağlandı.
Buna göre sözleşmeli personele;
• Kanser, verem ve ruhsal hastalıklar gibi uzun süreli tedavi gerektiren hastalıklarda 18 aya kadar,
• Diğer hastalıklarda 12 aya kadar ücretli hastalık izni verilebilecek.
Hastalığın devam ettiğinin resmî sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi halinde bu süreler bir katına kadar uzatılabilecek. Böylece uzun süreli tedavi gerektiren hastalıklarda toplam süre 36 aya, diğer hastalıklarda ise 24 aya kadar çıkabilecek.
Personelin hastalığı nedeniyle yataklı tedavi kurumunda yatarak geçirdiği süreler de hastalık izni hesabına dâhil edilecek.
Sözleşmeli personelin, azami hastalık izni sonunda göreve başlayabilmesi için iyileştiğine dair rapor sunması gerekecek. Belirlenen azami sürelerin sonunda göreve başlanmaması sözleşmenin sona erme nedenlerinden biri olacak.
Bununla birlikte azami hastalık izni sonunda göreve başlanamaması, diğer şartların da sağlanması kaydıyla iş sonu tazminatı ödenebilecek haller arasına alındı.
Refakat izni
Sözleşmeli personelin;
• Bakmakla yükümlü olduğu anne, baba, eş ve çocuklarından birinin,
• Refakat edilmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek anne, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya uzun süreli tedavi gerektiren bir hastalığının bulunması halinde, sağlık kurulu raporuyla belgelenmek şartıyla üç aya kadar refakat izni kullanması mümkün olacak.
Gerekli görülmesi halinde bu süre bir katına kadar uzatılarak toplam altı aya çıkarılabilecek.
Hastalık nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ise ilgilinin sözleşme ücretinden mahsup edilecek.
Çalışanlar açısından önemli hak farklılığı
657 sayılı Kanun’un 105’inci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları sözleşmeli personele uygulanmayacak.
Bu nedenle sözleşmeli personel;
• Görevi sırasında veya görevinden dolayı kazaya uğraması,
• Görevi nedeniyle saldırıya maruz kalması,
• Meslek hastalığına yakalanması
halinde kadrolu memurlara tanınan “iyileşinceye kadar izinli sayılma” güvencesinden aynı şekilde yararlanamayacak.
Özellikle sağlıkta şiddet, bulaşıcı hastalık ve meslek hastalığı riskinin yüksek olduğu sağlık ve sosyal hizmet alanlarında görev yapan sözleşmeli personelin bu güvencenin dışında bırakılması önemli bir hak farklılığı meydana getirmektedir.
Ayrıca hastalık nedeniyle görevinden ayrıldıktan sonra gerekli sağlık şartlarını yeniden kazanan kadrolu memurlara tanınan öncelikli yeniden atanma hakkı da sözleşmeli personele uygulanmayacak.
2. 4/B Sözleşmeli Personelin Disiplin İşlemleri 657 Sayılı Kanun’a Bağlandı
Yeni düzenlemeyle sözleşmeli personelin disipline aykırı fiil ve davranışlarında, Devlet memurlarının tabi olduğu disiplin hükümlerinin kıyasen uygulanması kararlaştırıldı.
Buna göre sözleşmeli personel hakkında;
• Uyarma,
• Kınama,
• Aylıktan kesme,
• Kademe ilerlemesinin durdurulmasını gerektiren fiiller,
• Devlet memurluğundan çıkarma niteliğindeki fiiller
bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun disiplin hükümleri esas alınacak.
Düzenleme yalnızca uygulanacak cezaları değil;
• Disiplin soruşturmasının yürütülmesini,
• Savunma hakkını,
• Disiplin cezası vermeye yetkili makamları,
• Disiplin kurullarının görevlerini,
• Ceza verme zamanaşımını,
• Kararların personele tebliğini,
• İtiraz ve yargı yollarını
da kapsamaktadır.
Bu nedenle sözleşmeli personele isnat edilen fiil açıkça bildirilmeden, savunması alınmadan ve mevzuatta öngörülen süreler tanınmadan disiplin cezası verilemez.
Aylıktan kesme cezası
Sözleşmeli personele verilecek aylıktan kesme cezası, bulunduğu pozisyona bağlı bütün ödemelerin toplamı üzerinden 1/30 ile 1/8 arasında kesinti yapılması şeklinde uygulanacak.
Bu oranlar yaklaşık olarak toplam pozisyon ödemesinin;
• En az yüzde 3,33’ü,
• En fazla yüzde 12,5’i
oranında kesinti yapılması anlamına gelmektedir.
“Pozisyona bağlı tüm ödemeler” ifadesinin sabit ücret dışındaki ek ödeme ve diğer mali unsurları hangi ölçüde kapsayacağı uygulamada açıklığa kavuşturulmalıdır.
Sözleşmenin sona ermesine neden olabilecek cezalar
Kademe ilerlemesinin durdurulması veya daha üst ceza verilmesini gerektiren fiil ve hallerde, sözleşmeli personelin görevine son verilebilecek.
Ancak bu işlem için;
- Usulüne uygun bir disiplin soruşturması yürütülmesi,
- Personelin savunmasının alınması,
- Disiplin kurulunun kararının bulunması,
- Atamaya yetkili amirin onay vermesi gerekecek.
Yalnızca disiplin amirinin değerlendirmesiyle doğrudan sözleşme feshi yapılması mümkün olmayacak.
Her sözleşmeli personel için özlük dosyası tutulacak ve görevden uzaklaştırma işlemlerinde Devlet memurlarına uygulanan hükümler kıyasen uygulanacak.
Disiplin sisteminin açık kurallara bağlanması hukuki belirlilik açısından önemli olmakla birlikte, kademe ilerlemesinin durdurulmasını gerektiren fiillerin sözleşmenin sona ermesiyle sonuçlanabilmesi oldukça ağır bir yaptırımdır. Bu nedenle fiil ile ceza arasındaki ölçülülük ilkesi mutlaka gözetilmelidir.
3. 3+1 Sözleşmeli Personelin İlk Üç Yıldaki Yer Değişikliği Sınırlandırıldı
657 sayılı Kanun’un 4/B maddesinin dördüncü paragrafı kapsamında istihdam edilen 3+1 sözleşmeli personelin ilk üç yıllık dönemdeki kurum içi yer değişikliği şartları açıkça düzenlendi.
Buna göre personel, göreve başladığı tarihten itibaren aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamlayıncaya kadar genel hükümler üzerinden yalnızca;
• Sağlık mazereti,
• Can güvenliği mazereti,
• İlgili bent kapsamında eşin vefatı
nedenleriyle kurum içi yer değişikliği talebinde bulunabilecek.
İlk üç yıllık dönemde genel düzenleme üzerinden;
• Karşılıklı yer değiştirme yani becayiş,
• Olağan eş durumu mazereti,
• Üç yıllık hizmet süresine dayalı dönemsel yer değişikliği
imkânlarından yararlanılamayacak.
Sağlık mazereti
Sağlık mazeretine bağlı kurum içi yer değişikliğinde;
• Personelin kendisinin,
• Eşinin,
• Çocuklarının,
• Mevzuata göre bakmakla yükümlü olduğu anne veya babasının
hastalığının görev yapılan ildeki Devlet veya üniversite hastanesinde tedavi edilemediğinin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi gerekecek.
Ayrıca geçiş yapılacak hizmet biriminde aynı unvan ve nitelikte boş pozisyon bulunması şartı aranacak.
Can güvenliği mazereti
Personelin, eşinin veya bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının can güvenliğinin görev yapılan yerde tehlikeye düştüğünün adli veya mülki makamlar tarafından belgelendirilmesi gerekecek.
Yer değişikliği yapılabilmesi için gidilecek birimde aynı unvan ve nitelikte boş pozisyon bulunması ve kurumun hizmet gereklerinin uygun olması şartları da aranacak.
Özel sözleşmeli statüler
Yeni sınırlama açıkça 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesinin dördüncü paragrafı kapsamındaki personeli hedeflemektedir.
Sağlık Bakanlığında 663 sayılı KHK’nin 45/A maddesine tabi çalışanlar, 4924 sayılı Kanun kapsamındaki sözleşmeli sağlık personeli ve Aile Hekimliği Kanunu kapsamında sözleşme imzalayan personel yönünden öncelikle kendi özel mevzuatları uygulanacaktır.
Bu nedenle düzenleme, bütün sözleşmeli sağlık personelinin mevcut eş durumu veya yer değişikliği haklarının kaldırıldığı şeklinde yorumlanmamalıdır.
Bununla birlikte 3+1 personelin ilk üç yıl boyunca genel eş durumu hükümlerinden yararlanamaması, aile birliğinin korunması ilkesi yönünden çalışanlar aleyhine sonuç doğurabilecek niteliktedir.
4. Sözleşmeli Personelin Göreve Başlama Süreleri Açıkça Belirlendi
Sözleşmeli personelin ilk defa atanması veya kurum içi yer değişikliği sonrasında göreve başlama süreleri yeni bir ek maddeyle düzenlendi.
Buna göre;
• Aynı yerde göreve başlayacak personel, işlemin kendisine tebliğ edildiği günü izleyen ilk iş günü,
• Başka yerde göreve başlayacak personel ise tebliğ tarihinden itibaren 15 günü izleyen ilk iş günü
görevine başlamak zorunda olacak.
Düzenleme hem ilk defa sözleşmeli personel olarak atanacak kişileri hem de kurum içinde görev yeri değiştirilen personeli kapsamaktadır.
Belgeyle ispatlanabilen zorlayıcı nedenler bulunması halinde gecikme ayrıca değerlendirilebilecek. Ancak yalnızca sözlü mazeret bildirilmesi yeterli olmayacak; gerekçenin resmî belgeyle kanıtlanması gerekecek.
Sağlık sorunu, doğal afet, ulaşımın fiilen mümkün olmaması veya kişinin iradesi dışında meydana gelen benzeri olaylar, durumun özelliğine ve sunulan belgelere göre zorlayıcı neden olarak değerlendirilebilir.
Belgeyle ispatlanabilir zorlayıcı bir sebep bulunmaksızın süresi içinde göreve başlanmaması;
• Atama işleminin uygulanmamasına,
• Personelin göreve başlatılmamasına,
• Görev ilişkisinin sona ermesine neden olabilecek.
Bu nedenle tebligat tarihi dikkatle kaydedilmeli ve zorlayıcı bir durum ortaya çıktığında kurum gecikmeden yazılı olarak bilgilendirilmelidir.
5. Yeni 3+1 Sözleşmeli Personele Eğitim ve Staj Şartı Getirildi
14 Kasım 2026 tarihinden sonra 657 sayılı Kanun’un 4/B maddesinin dördüncü paragrafı kapsamında göreve başlayacak sözleşmeli personele;
• Temel eğitim,
• Hazırlayıcı eğitim,
• Staj,
• Hizmet içi eğitim
uygulanacak.
Eğitimler, 657 sayılı Kanun’un aday memurların yetiştirilmesine ilişkin hükümleri ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde kamu kurumları tarafından gerçekleştirilecek.
Eğitimlerle personelin;
• Kamu hizmetine uyum sağlaması,
• Kurumun işleyişini öğrenmesi,
• Görev ve sorumlulukları hakkında bilgi sahibi olması,
• Mesleki yeterliliğinin artırılması,
• Hizmet verimliliğinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
Temel eğitim, hazırlayıcı eğitim veya staj dönemlerinden herhangi birinde başarısız olunması, sözleşmeli personelin görevine son verilmesine neden olabilecek.
Bu nedenle eğitim ve sınavların;
• Önceden belirlenmiş objektif ölçütlere dayanması,
• Eğitim içeriklerinin personele bildirilmesi,
• Başarı puanlarının açıkça belirlenmesi,
• Değerlendirmelerin denetlenebilir olması,
• İtiraz mekanizmasının bulunması gerekmektedir.
Mevcut çalışanlar kapsam dışında
14 Kasım 2026 tarihinden önce 657/4-B’nin dördüncü paragrafı kapsamında çalışmaya başlamış personele yeni temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj hükümleri uygulanmayacak.
Sözleşmeli statüde görev yaparken bu eğitimleri başarıyla tamamlayan ve daha sonra 4/A memur kadrosuna atanan personel de aynı eğitimlere yeniden alınmayacak.
Eğitime erişimin artırılması olumlu olmakla birlikte, eğitimde başarısızlığın görev ilişkisinin sona ermesine bağlanması nedeniyle sınav ve değerlendirme süreçlerinde keyfî uygulamalara izin verilmemelidir.
6. Kadroya Geçen Sözleşmeli Personele İş Sonu Tazminatı Ödenmeyecek
Üç yıllık sözleşmeli çalışma süresini tamamlayarak 4/A memur kadrosuna atanan personele iş sonu tazminatı ödenmeyeceği Esaslara açıkça eklendi.
Ancak sözleşmeli statüde geçen hizmet süreleri kaybolmayacak.
Daha önce iş sonu tazminatı ödenmemiş sözleşmeli hizmet süreleri, ilgili mevzuat kapsamında;
• Kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin belirlenmesinde,
• Son sekiz yıl içinde disiplin cezası almayan personele uygulanacak ilave kademe hesabında,
• Emeklilik ikramiyesine esas toplam hizmet süresinin belirlenmesinde dikkate alınabilecek.
Personelin kadroya geçiş işlemi sonrasında hizmet birleştirme ve intibak işlemlerinin doğru yapılıp yapılmadığını kontrol etmesi önem taşımaktadır.
Ay ortasında kadroya geçiş
Sözleşmeli personele ücretler her ayın başında peşin ödenmektedir. Normal şartlarda ay sonundan önce görevden ayrılan personelden çalışmadığı günlere ait ödeme geri alınmaktadır.
Yeni düzenlemeyle;
• 4/A memur kadrosuna atanma,
• 5510 sayılı Kanun kapsamında emekli veya malullük aylığı bağlanması,
• Personelin ölümü
hallerinde kalan günlere ait peşin ödemenin geri alınmaması kararlaştırıldı.
Bu hüküm, ay ortasında kadroya geçen sözleşmeli personelin peşin aldığı ücretin bir bölümünü iade etme zorunluluğunu ortadan kaldırması bakımından olumlu bir düzenlemedir.
7. Kadroya Geçişte Boşalan Sözleşmeli Pozisyonlar İptal Edilecek
657/4-B kapsamında görev yapan personelin 4/A memur kadrosuna atanmasıyla boşalan sözleşmeli personel pozisyonu, başka bir işleme gerek kalmadan iptal edilmiş sayılacak.
İptal edilen pozisyonlar;
• Unvanı,
• Teşkilatı,
• Görev yapılan birimi
belirtilerek Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilecek.
Bu uygulama sonucunda kurumlar, kadroya geçen personelden boşalan 4/B pozisyonunu otomatik şekilde yeni bir sözleşmeli personel almak için kullanamayacak.
Yeni personel alınabilmesi için yeniden;
• Pozisyon ihdası,
• Pozisyon tahsisi,
• Açıktan alım izni gerekebilecek.
Ancak 14 Kasım 2026 tarihinden önce açıktan alım izni verilmiş boş pozisyonlara bu hüküm uygulanmayacak. Dolayısıyla daha önce izin alınmış ve devam eden personel alım süreçleri yalnızca bu düzenleme nedeniyle sona ermeyecek.
Bu hüküm çalışanın kadroya geçiş hakkını ortadan kaldırmamakla birlikte, sağlık ve sosyal hizmet kuruluşlarının toplam personel sayısı açısından önemli sonuçlar doğurabilir.
Hastaneler, 112 acil sağlık istasyonları, sosyal hizmet kuruluşları, bakım merkezleri ve 24 saat esasına göre faaliyet gösteren birimlerde boşalan pozisyonların yerine yeni kadro verilmemesi, mevcut çalışanların iş yükünü artırabilir.
Kadroya geçiş uygulaması, kamu hizmetlerinde toplam personel sayısını azaltmanın bir aracı haline getirilmemeli; iptal edilen pozisyonlara karşılık hizmet ihtiyacına uygun yeni kadro ve pozisyonlar tahsis edilmelidir.
8. Üniversite Hastaneleri Koordinasyon Komitesi Kuruldu
11971 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Üniversite Hastaneleri Koordinasyon Komitesi kuruldu.
Komite; Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarına ait;
• Üniversite hastanelerini,
• Sağlık uygulama ve araştırma merkezlerini,
• Ağız ve diş sağlığı uygulama ve araştırma merkezlerini kapsayacak.
Yükseköğretim Kurulu Başkanının başkanlığındaki Komitede;
• Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü,
• Hazine ve Maliye Bakanlığı,
• Sağlık Bakanlığı,
• Strateji ve Bütçe Başkanlığı,
• Sosyal Güvenlik Kurumu,
• Devlet üniversitesi rektörleri,
• Üniversite hastaneleri başhekimleri
temsil edilecek.
Komite ocak, nisan, temmuz ve ekim aylarının ilk haftasında toplanacak; gerekli görülmesi halinde olağanüstü toplantıya çağrılabilecek.
Personeli ilgilendiren görevleri
Komite;
• Üniversite hastanelerinin personel ve kadro standartlarını inceleyecek,
• Personel ihtiyacı ile yatırım taleplerini değerlendirecek,
• Personelin hizmet sunumuna katkısını ve verimliliğini izleyecek,
• Personel motivasyonunu ve vatandaş memnuniyetini artırmaya yönelik çalışmalar yapacak,
• Personelden kaynaklandığı değerlendirilen eksiklik ve şikâyetlere yönelik eğitimler planlayacak,
• Öğretim üyelerinin hastanelerdeki görevlendirmelerini değerlendirecek,
• Başhekimlerin performansını her yıl inceleyecek,
• Başhekimlerin görev süresinin devam edip etmemesi konusunda rektöre öneride bulunacak.
Komite ayrıca üniversite hastanelerinin döner sermaye gelir ve giderlerini izleyecek. Mali durumu olumsuz olan hastaneler için zorunlu mali iyileştirme programları hazırlayabilecek ve uygulanmasını denetleyebilecek.
Karar bugün itibarıyla personelin;
• Ek ödeme oranını,
• Nöbet ücretini,
• Atama ve tayin hakkını,
• Disiplin işlemlerini
doğrudan değiştirmemektedir.
Ancak hazırlanacak personel standartları, verimlilik ölçütleri ve zorunlu mali iyileştirme programları ilerleyen dönemde çalışanların sayısı, iş yükü, görevlendirme biçimi, döner sermaye ödemeleri ve çalışma koşulları üzerinde etkili olabilecektir.
Personelin hizmete katkısını, motivasyonunu ve verimliliğini değerlendirecek Komitede herhangi bir sendika, meslek kuruluşu veya çalışan temsilcisinin bulunmaması önemli bir eksikliktir.
Çalışanların bulunmadığı bir yapıda personel hakkında tek taraflı performans ve verimlilik değerlendirmeleri yapılması çalışma barışını olumsuz etkileyebilir.
9. Geliştirme Ödeneği Yeniden Düzenlendi
11972 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş illerinde görev yapan yükseköğretim personeline ödenecek geliştirme ödeneği yeniden düzenlendi.
Bu illerdeki geliştirme ödeneği oranları, mevcut daha yüksek oranlar korunmak kaydıyla, 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren 12 ay süreyle yüzde 200 olarak uygulanacak.
Düzenleme geriye dönük olarak 1 Ekim 2026 tarihinden geçerli olacak.
Önceki geçici uygulamada geliştirme ödeneği yüzde 250 olarak belirlenmişti. Yeni düzenlemeyle uygulamanın devamı sağlanmakla birlikte oran yüzde 250’den yüzde 200’e düşürülmüş oldu.
Karar;
• Hatay, Malatya ve Kahramanmaraş illerini,
• 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’na tabi akademik personeli kapsamaktadır.
Düzenleme üniversite hastanelerinde çalışan bütün personele uygulanmayacak. 657 sayılı Kanuna tabi idari ve sağlık personeli ile 4/B sözleşmeli personel, yalnızca üniversite hastanesinde çalışmaları nedeniyle bu ödenekten yararlanamayacak.
Deprem bölgesinde görev yapan akademik personelin çalışma ve yaşam koşulları dikkate alındığında geliştirme ödeneğinin sürdürülmesi olumlu olmakla birlikte, oranın yüzde 250’den yüzde 200’e düşürülmesi çalışanların mali haklarında gerileme meydana getirmiştir.
10. Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı Yürürlüğe Konuldu
2026/13 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile 2027-2029 dönemini kapsayan Ulusal Adil Geçiş Stratejisi ve Eylem Planı yürürlüğe konuldu.
Strateji; iklim değişikliği, yeşil dönüşüm ve dijital dönüşümün;
• İstihdam,
• Mesleki beceriler,
• Çalışma koşulları,
• Sosyal koruma,
• İş sağlığı ve güvenliği,
• Kamu hizmetlerinin yürütülmesi üzerindeki etkilerinin yönetilmesini amaçlıyor.
Eylem Planı;
• Beceri uyumu,
• Kapsayıcı dönüşüm,
• Sosyal koruma,
• Toplumsal dayanıklılık,
• Öncelikli sektörlere yönelik politikalar üzerine kurulacak.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uygulamanın koordinasyonu, izlenmesi ve değerlendirilmesinden sorumlu olacak. Görev verilen kamu kurum ve kuruluşları, uygulamadaki gelişmeleri altı aylık dönemler halinde Bakanlığa bildirecek.
Genelge bugün itibarıyla kamu görevlilerinin ücret, izin, nöbet, atama veya emeklilik haklarında doğrudan bir değişiklik yapmıyor.
Ancak ilerleyen dönemde;
• Yeni hizmet içi eğitim programları,
• Dijital dönüşüme bağlı görev ve yetki değişiklikleri,
• Yeni mesleki yeterlilik şartları,
• Çalışma şekillerinde değişiklik,
• Sosyal koruma ve istihdam programları
bakımından yeni düzenlemelere dayanak oluşturabilir.
Sağlık ve sosyal hizmetler, insan gücüne ve kesintisiz kamu hizmetine dayanan alanlardır. Dijital ve yeşil dönüşüm uygulamalarının personel azaltma veya iş yükünü artırma aracı olarak kullanılmaması; çalışanların eğitim, görev tanımı ve istihdam güvencelerinin korunması gerekmektedir.
GENEL DEĞERLENDİRME
14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemelerin kamu çalışanları açısından en önemli sonucu, 4/B sözleşmeli personel rejiminin hastalık, refakat, disiplin, göreve başlama ve eğitim yönünden Devlet memurlarına uygulanan sisteme önemli ölçüde yaklaştırılmasıdır.
Bununla birlikte yapılan değişiklikler, sözleşmeli personel ile kadrolu memur arasındaki temel hak farklılıklarını ortadan kaldırmamıştır. Bazı başlıklarda sözleşmeli personel yönünden daha ağır sonuçlar doğurabilecek hükümler getirilmiştir.
Hastalık ve refakat izinlerinin açık sürelere bağlanması hukuki belirlilik açısından olumlu bir adımdır. Ancak görevi sırasında veya görevi nedeniyle saldırıya, kazaya ya da meslek hastalığına maruz kalan sözleşmeli personelin, kadrolu memurlara tanınan “iyileşinceye kadar izinli sayılma” güvencesinin dışında bırakılması kabul edilebilir değildir.
Sağlık çalışanları görevleri sırasında şiddete, bulaşıcı hastalıklara, radyasyona, kimyasal ve biyolojik risklere maruz kalmaktadır. Sosyal hizmet çalışanları ise bakım, rehabilitasyon ve koruma hizmetlerinde ciddi fiziksel ve psikososyal risklerle karşı karşıyadır.
Aynı kamu hizmetini yürüten çalışanlar arasında görev nedeniyle meydana gelen hastalık, kaza veya saldırı bakımından statü ayrımı yapılmamalıdır.
Disiplin hükümlerinin 657 sayılı Kanuna bağlanması savunma hakkı, disiplin kurulu, yetkili makam ve itiraz yolları yönünden hukuki güvence sağlamaktadır.
Ancak aylıktan kesme cezasının pozisyona bağlı tüm ödemelerin toplamı üzerinden uygulanması ve kademe ilerlemesinin durdurulmasını gerektiren fiillerde sözleşmenin sona erdirilebilmesi oldukça ağır sonuçlar doğurabilecektir.
Sözleşmeli personel hakkında yürütülecek disiplin soruşturmalarında;
• İsnadın açık ve somut şekilde bildirilmesi,
• Savunma için yeterli süre verilmesi,
• Personelin lehine ve aleyhine bütün delillerin toplanması,
• Yetkili disiplin kurulunun karar vermesi,
• Fiil ile ceza arasında ölçülülük bulunması zorunludur.
İlk üç yıllık sözleşmeli dönemde kurum içi yer değişikliğinin yalnızca belirli mazeretlerle sınırlandırılması, aile birliğinin korunması ilkesi bakımından yeniden değerlendirilmelidir.
Aile birliği, yalnızca kadrolu memurlar için değil, bütün kamu çalışanları için anayasal bir haktır. Eşi farklı bir ilde görev yapan personelin üç yıl boyunca genel eş durumu hükümlerinden yararlanamaması ailelerin parçalanmasına, ekonomik ve sosyal mağduriyetlerin artmasına neden olabilir.
Yeni sözleşmeli personele temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj uygulanması kamu hizmetine uyum bakımından olumlu olmakla birlikte, eğitimde başarısızlığın doğrudan görev ilişkisinin sona ermesi sonucunu doğurması ağır bir yaptırımdır.
Eğitim ve sınav süreçleri objektif, şeffaf, ölçülebilir ve yargısal denetime açık olmalıdır. Başarısız sayılan personele itiraz ve gerektiğinde telafi eğitimi imkânı tanınmalıdır.
Kadroya geçişte peşin ödenen ücretin geri alınmaması çalışan lehine bir düzenlemedir. Ancak iş sonu tazminatı ödenmediği için sözleşmeli hizmet sürelerinin derece-kademe ve emeklilik işlemlerine eksiksiz aktarılması sağlanmalıdır.
Kadroya geçen personelden boşalan sözleşmeli pozisyonların otomatik olarak iptal edilmesi, personel ihtiyacının yüksek olduğu sağlık ve sosyal hizmet kurumlarında yeni sorunlara yol açabilir.
Kadroya geçiş çalışanlar açısından statü güvencesi sağlarken, hizmet biriminin toplam personel sayısını azaltmamalıdır. İptal edilen pozisyonlara karşılık yeni kadro veya pozisyon tahsis edilmemesi, mevcut çalışanların iş yükünü artıracak ve kamu hizmetinin niteliğini olumsuz etkileyecektir.
Üniversite Hastaneleri Koordinasyon Komitesinin kurulması, üniversite hastanelerinin mali ve idari sorunlarının merkezî düzeyde ele alınması bakımından önemlidir.
Ancak personelin verimliliği, motivasyonu, görevlendirilmesi ve kadro standardı hakkında değerlendirme yapacak Komitede çalışan ve sendika temsilcilerinin bulunmaması ciddi bir eksikliktir.
Üniversite hastanelerinin mali sorunlarının çözümü;
• Personel sayısını azaltan,
• Çalışanların iş yükünü artıran,
• Döner sermaye ve ek ödemeleri düşüren,
• Sağlık hizmetinin niteliğini zayıflatan tasarruf tedbirlerine dayandırılmamalıdır.
Türk Sağlık-Sen olarak;
• Görevi sırasında saldırıya, kazaya veya meslek hastalığına maruz kalan sözleşmeli personele de iyileşinceye kadar izin hakkı verilmesini,
• Aile birliği mazeretinin ilk üç yıllık sözleşmeli dönemde de korunmasını,
• Disiplin soruşturmalarında savunma ve itiraz güvencelerinin eksiksiz uygulanmasını,
• Eğitimde başarısız sayılan personele itiraz ve telafi hakkı tanınmasını,
• Kadroya geçiş nedeniyle iptal edilen pozisyonların yeni kadrolarla karşılanmasını,
• Üniversite Hastaneleri Koordinasyon Komitesinde çalışan ve sendika temsilcilerine yer verilmesini,
• Mali iyileştirme programlarının çalışanların iş yükü ve mali hakları üzerinden yürütülmemesini,
• Sözleşmeli ve kadrolu personel arasındaki izin, tayin ve görev güvencesi farklılıklarının kaldırılmasını talep ediyoruz.
Aynı işi yapan, aynı sorumluluğu üstlenen ve aynı risklerle karşı karşıya kalan kamu çalışanları arasında statü ayrımına dayalı farklı haklar uygulanmamalıdır.
Kalıcı çözüm; sözleşmeli istihdamın istisnai hale getirilmesi ve bütün kamu çalışanlarının eşit özlük, izin, tayin, ücret ve görev güvencesine kavuşturulmasıdır.
TÜRK SAĞLIK-SEN MUĞLA
