13 Kasım 2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik, aynı gün yürürlüğe girdi. Düzenleme; kamu, üniversite ve özel sağlık kuruluşlarının diyaliz merkezleri ile ünitelerini ve buralarda görev yapan personeli kapsıyor. Sağlık çalışanları açısından en önemli başlıklar, seans başına asgari personel sayısı, personel eksikliğinde uygulanacak kurallar ve görevlerin sınırlarıdır.
1. Seans başına kaç sağlık çalışanı bulunmalı?
Hemodiyaliz seansında 5 hastaya kadar en az 1 diyaliz teknikeri veya diyaliz sertifikalı hemşire bulunur. Sonraki her 5 hasta için 1 ilave personel gerekir. Örneğin aynı seansta 10 hasta için en az 2, 15 hasta için en az 3 tabip dışı sağlık personeli bulunmalıdır.
Bu hesap, faaliyet iznine esas cihaz hesabından ayrıdır. Cihaz hesabında ilk 10 hemodiyaliz cihazı için 2, sonraki her 5 cihaz için 1 ilave tabip dışı sağlık personeli öngörülür. Yönetmeliğin 11/8. maddesi kapsamında açılan bazı hastane diyaliz üniteleri için ayrıca özel hükümler bulunur.
- Sertifikalı tabip: Merkezde bir seansta 50 hastaya kadar en az 1, 50’den fazla hastada en az 2 sertifikalı tabip öngörülür. Faaliyet iznine esas hesapta ise 50 aktif hemodiyaliz cihazına kadar 1 kadrolu sertifikalı tabip; 50’nin üzerinde 1 ilave kadrolu veya kısmi zamanlı sertifikalı tabip gerekir.
- Yardımcı personel: Hemodiyaliz merkezinde seans başına 8 hastaya kadar en az 1, sonraki her 8 hasta için 1 ilave yardımcı personel gerekir. Yalnızca periton diyalizi yapılan merkezlerde en az 1 yardımcı personel bulunur.
- Periton diyalizi: İlk 50 hasta için 1 diyaliz teknikeri veya periton diyalizi sertifikalı hemşire gerekir. İlk 50 hastadan sonra ilave personel hesabında kullanılan eşik 50 hastadan 25 hastaya indirildi.
2. Kamuda sertifikasız hemşire hangi koşullarda çalıştırılabilir?
Kamuya ait diyaliz merkezi veya ünitesinde seans için gereken tabip dışı sağlık personeli sayısı asgarinin altına düşerse, ilgili kadro ihdas edilene kadar sertifikasız hemşire çalıştırılabilir. Ancak sertifikasız hemşire sayısı, o seans için gereken personel sayısının yarısını aşamaz. Aynı seansta gözetimden sorumlu en az bir diyaliz teknikeri veya sertifikalı hemşire bulunmalıdır. Örneğin 10 hastalı bir seansta gereken 2 personelden en fazla 1’i bu istisna kapsamında sertifikasız hemşire olabilir.
45 günlük süre ayrı bir hükümdür. İl Sağlık Müdürlüğü, seans başına asgari tabip dışı sağlık personeli sayısının altında kalan merkeze eksikliğin giderilmesi için 45 gün süreli yazılı ihtar verir. Eksiklik bu sürede giderilmezse merkezin hasta sayısı mevcut personel sayısına uygun düzeye indirilir. Bu süre, sertifikasız hemşire istisnasının süresi değildir.
3. Görevler ve çalışan güvenliği
Diyaliz teknikeri ve ilgili sertifikaya sahip hemşirenin görevleri arasında; hekim talimatları doğrultusunda hasta bakımı ve takibi, cihaz ve setlerin hazırlanması, damar yolunun açılması, kayıtların tutulması, hasta eğitimi, sterilizasyon ve yüzey dezenfeksiyonu yer alır. Periton diyalizi ve ev hemodiyalizi hastalarında gerekli görülen ev ziyaretleri hekimce belirlenen kurallara göre yürütülür; ziyaretin planlanması ve uygulanması için gerekenleri merkez karşılar.
- Sağlık taraması ve eğitim: Personele işe başlarken ve yılda bir hepatit B, hepatit C ve HIV taraması yapılır. Enfeksiyon kontrolü eğitimi yeni başlayanlara ve yılda bir tüm personele verilir, eğitimler kaydedilir.
- Kimlik ve kıyafet: Fotoğraflı ve karekodlu personel kimliği kullanılır. Merkez, forma veya önlük düzenini meslek gruplarının ayırt edilmesini sağlayacak biçimde oluşturur.
- Destek hizmetleri: Hemodiyaliz merkezlerinde diyetisyen hizmeti zorunludur. Cihaz ve su sistemi için gerekli eğitimi belgeleyen teknik personel bulundurulur veya teknik servisle bakım anlaşması yapılır.
4. Tatil diyalizi ve Muğla açısından önemi
Bakanlığın tatil diyalizi kapsamında ilan ettiği illerde, gerekli koşullar sağlanırsa mayıs ayından kasım sonuna kadar cihaz sayısı artırılabilir. Cihaz artıran merkez ve üniteler, artış sonrasında da asgari personel sayılarını karşılamak ve İl Sağlık Müdürlüğüne bildirim yapmakla yükümlüdür. Muğla’da bu uygulama kapsamında cihaz sayısı artırıldığında, personel planlaması da buna göre yapılmalıdır.
5. Yalnızca özel merkezleri ilgilendiren şartlar
Merkezle sözleşme yapılması, 5510 sayılı Kanun kapsamında 4/a sigortası ve EKİP Portal üzerinden çalışma belgesi bu yönetmelikte özel merkezlerdeki çalışma için düzenlenmiştir. Özel merkezde faaliyet iznine esas personelin ayrılmak istediğini en az bir ay önce dilekçeyle bildirmesi de bu kapsamdadır. Bu hükümler, kamu personelinin istihdam statüsünü değiştirmez.
Çalışanlar açısından en önemli sonuç: Yönetmelik doğrudan yeni bir ücret, ek ödeme veya nöbet ücreti belirlemiyor. Ancak seans ve hasta planlamasının asgari personel şartlarına göre yapılması için dayanak sağlıyor. Seans listesinde personel eksiği veya gözetim sorunu gören çalışanlarımız, hasta kimlik bilgilerini paylaşmadan durumu yazılı olarak birim yönetimine iletebilir ve şubemizden destek alabilir.
Geçiş notu: Yönetmelik, yayımından önce ruhsatlandırılmış merkezlerin mevcut halleriyle çalışmaya devam etmesine ilişkin bir geçiş hükmü içeriyor. Ayrıca ev hemodiyalizi ve periton diyaliziyle ilgili hükümler, 1 Haziran 2026 ile yayım tarihi arasındaki döneme de uygulanıyor.
🔗 Resmî Gazete — Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik, tam metin
TÜRK SAĞLIK-SEN MUĞLA ŞUBESİ
