Sağlık Bakanlığı bünyesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak görev yapan personelin; yıllık izin, mazeret izni, analık izni, süt izni, babalık izni ve refakat izni gibi önemli hakları bulunmaktadır.
Özellikle 2026 yılında analık izni sürelerinde yapılan değişiklikle, kadın memurların doğum sonrası izin süresi önemli ölçüde artırılmıştır.
🗓️ YILLIK İZİN
657 sayılı Kanun’un 102. maddesine göre;
🔹 Hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar olanlara (10 yıl dahil) 20 gün,
🔹 Hizmeti 10 yıldan fazla olanlara 30 gün yıllık izin verilir.
Zorunlu hâllerde, memurun yıllık iznini kullanacağı yere gidiş ve dönüşü için toplam 4 güne kadar ek süre verilebilir.
💍 MAZERET İZİNLERİ
Memura;
✅ Kendisinin evlenmesi hâlinde 7 gün,
✅ Çocuğunun evlenmesi hâlinde 7 gün,
✅ Eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin anne, baba veya kardeşinin ölümü hâlinde 7 gün izin verilir.
Kanunda sayılan bu durumlar dışında da mazeret nedeniyle bir yıl içinde toplam 10 güne kadar izin verilebilir.
Zaruret hâlinde öğretmenler hariç olmak üzere 10 gün daha mazeret izni verilebilir; ikinci kez verilen bu süre yıllık izinden düşülür.
🤰 ANALIK İZNİ
Güncel düzenlemeye göre kadın memura;
🔹 Doğumdan önce 8 hafta,
🔹 Doğumdan sonra 16 hafta
olmak üzere toplam 24 hafta analık izni verilir.
👶👶 Çoğul gebelik hâlinde doğum öncesindeki 8 haftalık süreye ayrıca 2 hafta eklenir.
Sağlık durumunun çalışmaya uygun olduğunu tabip raporuyla belgeleyen kadın memur, isteği hâlinde doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışabilir.
Bu şekilde doğum öncesinde fiilen çalışılan süreler, doğum sonrası analık iznine eklenir.
🍼 SÜT İZNİ
Analık izninin sona ermesinden itibaren kadın memura;
🔹 İlk 6 ay günde 3 saat,
🔹 İkinci 6 ay günde 1,5 saat süt izni verilir.
Süt izninin hangi saatlerde ve günde kaç kez kullanılacağı konusunda kadın memurun tercihi esastır.
👨👶 BABALIK İZNİ
Eşi doğum yapan memura, isteği üzerine 10 gün babalık izni verilir.
🏥 REFAKAT İZNİ
Memurun;
🔹 Bakmakla yükümlü olduğu ana, baba, eş veya çocuğunun,
🔹 Belirli şartlarla kardeşinin
ağır kaza geçirmesi veya uzun süreli tedavi gerektiren bir hastalığının bulunması hâlinde, sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi şartıyla 3 aya kadar refakat izni verilebilir.
Gerekli görülmesi hâlinde aynı şartlarla bu süre bir katına kadar uzatılabilir.
Böylece toplam refakat izni süresi 6 aya kadar çıkabilir.
♿ ENGELLİ VEYA SÜREĞEN HASTALIĞI BULUNAN ÇOCUK İÇİN İZİN
En az %70 oranında engelli veya süreğen hastalığı bulunan çocuğun hastalanması hâlinde, hastalık raporuna dayanılarak anne veya babadan yalnızca biri tarafından bir yıl içinde toplam 10 güne kadar mazeret izni kullanılabilir.
⏱️ DOĞUM SONRASI YARIM ZAMANLI ÇALIŞMA
Analık izninin bitiminden sonra kadın memur, şartları taşıması hâlinde günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışma hakkından yararlanabilir.
Süre;
🔹 Birinci doğumda 2 ay,
🔹 İkinci doğumda 4 ay,
🔹 Sonraki doğumlarda 6 ay olarak uygulanır.
Çoğul doğumlarda bu sürelere ilave yapılır. Çocuğun engelli doğması veya doğumdan sonraki belirli süre içinde engellilik durumunun tespit edilmesi hâlinde daha uzun süre uygulanabilir.
📌 DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
✅ İzin türlerinin şartları birbirinden farklıdır.
✅ Bazı izinlerde sağlık raporu veya başka belge sunulması gerekir.
✅ İzin taleplerinin mümkün olduğunca yazılı yapılması önemlidir.
✅ Dilekçelerin evrak kaydına alınması ve kayıt numarasının saklanması hak kaybının önlenmesine yardımcı olur.
✅ Sağlık hizmetinin özelliği nedeniyle kurumların nöbet, vardiya ve hizmet planlamaları ayrıca dikkate alınabilir.
📢 ÖNEMLİ NOT
Sağlık çalışanlarının izin hakları yalnızca çalışma hayatının planlanması açısından değil; aile hayatının korunması, çalışan sağlığı ve sosyal hakların güvence altına alınması açısından da önemlidir.
Özellikle 2026 yılında yapılan değişiklikle kadın memurların analık izninin toplam 24 haftaya çıkarılması, kamu çalışanları açısından önemli bir düzenlemedir.
Personelin izin haklarını bilmesi, kurum kayıtlarını kontrol etmesi ve hak kaybı yaşadığını düşündüğü durumlarda yazılı başvuru yapması önem taşımaktadır.
📚 Yasal Dayanak:
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili hükümleri, özellikle 102, 103, 104 ve 105. maddeler.
⚖️ MEVZUAT NE DER?
📍 TÜRK SAĞLIK-SEN MUĞLA