Mevzuat Ne Der?
Ebeler, sağlık hizmetlerinin önemli bir parçası olmakla birlikte; görev, yetki ve sorumlulukları mevzuatla belirlenmiş sağlık meslek mensuplarıdır.
Bu nedenle ebelerin yalnızca personel eksikliğini gidermek amacıyla kadro unvanı ve mesleki görev alanı dışında çalıştırılması; hizmetin niteliği, hasta güvenliği, çalışan güvenliği ve hukuki sorumluluk açısından dikkatle değerlendirilmelidir.
🔹 Ebenin temel görev alanı nedir?
Ebelik hizmetleri genel olarak;
✅ Gebelik öncesi dönem,
✅ Gebelik dönemi,
✅ Normal doğum izlemi,
✅ Doğum yaptırma süreci,
✅ Doğum sonrası dönem,
✅ Yenidoğan ve çocuk sağlığı,
✅ Kadın sağlığı,
✅ Üreme sağlığı,
✅ Aile planlaması ve danışmanlık hizmetleri
çerçevesinde yürütülür.
Ebenin görevi; bu alanlarda bakım, izlem, danışmanlık, eğitim, destek ve gerektiğinde ilgili sağlık ekibiyle iş birliği içinde hizmet sunmaktır.
🔹 Görev tanımı dışında çalıştırma nedir?
Ebenin mesleki görev alanı dışında;
❌ Branşıyla ilgisi olmayan servislerde sürekli görevlendirilmesi,
❌ Hemşire, sağlık memuru veya başka personel yerine çalıştırılması,
❌ Görev tanımında bulunmayan tedavi ve bakım işlemlerinden sorumlu tutulması,
❌ Eğitimini ve yetkisini aşan tıbbi işlemleri yapmaya zorlanması,
❌ Kadro unvanına uygun olmayan idari veya teknik işlerde görevlendirilmesi,
❌ Ebelik hizmetleriyle ilgisi bulunmayan birimlerde personel açığını kapatmak için çalıştırılması
görev tanımı dışı çalıştırma olarak değerlendirilebilir.
⚠️ Hangi görevlendirmeler sakınca doğurabilir?
Ebelerin;
🔸 Yoğun bakım,
🔸 Acil servis,
🔸 Ameliyathane,
🔸 Diyaliz,
🔸 Genel servis,
🔸 Poliklinik,
🔸 İdari büro,
🔸 Tıbbi sekreterlik,
🔸 Depo, arşiv veya teknik hizmetler
gibi ebelik görev alanı dışında kalan birimlerde, yalnızca personel eksikliği gerekçesiyle sürekli veya fiilen çalıştırılması hukuki ve mesleki açıdan sorun doğurabilir.
Her somut görevlendirme; kurumun hizmet ihtiyacı, personelin unvanı, görev tanımı, eğitimi, sertifikası, mesleki yeterliliği ve hasta güvenliği yönünden ayrıca değerlendirilmelidir.
📌 Neden usule aykırılık oluşabilir?
Görev tanımı dışında çalıştırma;
❗ Mesleki yetki sınırlarını belirsiz hâle getirir,
❗ Hasta ve çalışan güvenliği açısından risk doğurabilir,
❗ Personelin hukuki ve idari sorumluluğunu artırabilir,
❗ Meslek dışı işlem yapmaya zorlanma sonucunu doğurabilir,
❗ Ebelik hizmetlerinin aksamasına neden olabilir,
❗ Olası tıbbi olaylarda sorumluluk tartışmasına yol açabilir.
Bu nedenle görevlendirmeler yalnızca personel açığına göre değil; mevzuata, mesleki yetki sınırlarına ve hasta güvenliğine uygun şekilde yapılmalıdır.
📝 Personel ne yapmalı?
Görev tanımı dışında çalıştırıldığını düşünen ebe, öncelikle görevlendirmenin yazılı olarak bildirilmesini talep etmelidir.
Sözlü görevlendirme ile sürekli çalıştırma yapılmamalıdır.
Personel, yazılı dilekçe ile;
🔹 Kadro unvanını,
🔹 Mevcut görev yerini,
🔹 Görevlendirildiği birimi,
🔹 Görevlendirmenin hangi işlemleri kapsadığını,
🔹 Görev tanımına aykırılık iddiasını,
🔹 Hasta ve çalışan güvenliği yönünden oluşabilecek sakıncaları
kurumuna bildirmelidir.
Dilekçe mutlaka evrak kaydına alınmalı ve kayıt numarası saklanmalıdır.
⚖️ Görev emri mevzuata aykırıysa ne yapılmalı?
Memur, amirinden aldığı emri mevzuata aykırı görüyorsa bu aykırılığı emri verene bildirmelidir.
Amir emrinde ısrar eder ve emrini yazılı olarak yenilerse, sorumluluk emri verene ait olur.
Ancak konusu suç teşkil eden emir hiçbir şekilde yerine getirilmez.
Bu nedenle görev tanımı dışı olduğu düşünülen işlemlerde süreç mutlaka yazılı yürütülmelidir.
✅ Dikkat edilmesi gerekenler
📌 Görevlendirme yazılı olmalıdır.
📌 Sözlü talimatla sürekli birim değişikliği yapılmamalıdır.
📌 Ebelik görev alanı dışındaki işlemler açıkça belirtilmelidir.
📌 Sertifika, eğitim ve yetki gerektiren birimlerde mevzuata uyulmalıdır.
📌 Hasta güvenliği riski doğuran uygulamalar kayıt altına alınmalıdır.
📌 Meslek dışı işlem talebi varsa yazılı emir istenmelidir.
📌 Dilekçeler mutlaka evrak kaydına alınmalıdır.
📢 Sonuç olarak;
Ebeler, Ebelik Yönetmeliğinde belirlenen görev, yetki ve sorumluluklar kapsamında çalıştırılmalıdır.
Ebenin yalnızca personel eksikliği gerekçesiyle görev tanımı dışında, mesleki yetki ve eğitimini aşan işlerde çalıştırılması uygun değildir.
Kurum idareleri, görevlendirme yaparken hizmet ihtiyacı ile birlikte mesleki görev tanımını, hasta güvenliğini ve hukuki sorumluluğu dikkate almalıdır.
🔔 Önemli Not:
Ebelik mesleği; gebelikten doğum sonrası döneme, yenidoğan bakımından üreme sağlığına kadar özel bilgi ve sorumluluk gerektiren bir sağlık mesleğidir.
Ebelerin görev tanımı dışında çalıştırılması hem çalışan hem de hasta güvenliği açısından sakınca doğurabilir.
Bu nedenle görev, yetki ve sorumluluklar yazılı olarak belirlenmeli; görev tanımı dışı uygulamalarda hak kaybı yaşanmaması için süreç belgeli yürütülmelidir.
🛡️ HUKUKTA GÜÇLÜ, SAHADA ÖNCÜ
📍 TÜRK SAĞLIK-SEN MUĞLA