📌 Palyatif Bakım Hizmetlerinde Yeni Dönem
23 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Evde Sağlık ve Palyatif Bakım Hizmetlerinin Sunumu ve Koordinasyonuna İlişkin Yönetmelik ile palyatif bakım hizmetlerinin kuruluşu, personel yapısı, hasta kabulü, izlem ve taburculuk süreçleri yeniden düzenlendi.
Yeni düzenlemeyle erişkin palyatif bakım hizmetleri iki farklı seviyede yapılandırıldı:
🔵 Palyatif Bakım Servisi
🔴 Palyatif Kritik Bakım Servisi
🔵 PALYATİF BAKIM SERVİSİ NEDİR?
Semptom kontrolü ve temel destek tedavisine ihtiyaç duyan; ancak yoğun bakım gereksinimi bulunmayan hastalara hizmet veren birimdir.
Bu servislerde temel amaç;
✅ Ağrı ve diğer semptomların kontrolünü sağlamak,
✅ Hastanın konforunu ve yaşam kalitesini artırmak,
✅ Hasta ve ailesine psikososyal destek sunmak,
✅ Bakımın güvenli ve planlı şekilde sürdürülmesini sağlamaktır.
Personel standardı:
👩⚕️ İlk 7 yatağa 1 hemşire veya sağlık memuru,
👩⚕️ İlave her 7 yatak için 1 hemşire veya sağlık memuru,
👥 Her 7 yatağa 1 palyatif bakım klinik destek elemanı,
🧹 Serviste en az 1 temizlik personeli görevlendirilmesi öngörüldü.
Serviste anesteziyoloji ve reanimasyon, iç hastalıkları veya genel cerrahi uzmanlarının hizmete katkı sağlaması planlandı.
🔴 PALYATİF KRİTİK BAKIM SERVİSİ NEDİR?
Hayati risk oluşturabilecek sağlık sorunları nedeniyle daha yakın klinik izlem ve ileri düzey destek tedavisine ihtiyaç duyan; ancak yoğun bakım kapsamına girmeyen hastalara hizmet veren birimdir.
⚠️ Palyatif kritik bakım servisi, yoğun bakım servisi değildir. Ancak standart palyatif bakım servisine göre daha yakın takip ve gelişmiş monitörizasyon gerektirir.
Bu servislerde;
✅ EKG ve ritim takibi,
✅ Oksijen satürasyonu izlemi,
✅ Tansiyon takibi,
✅ Nabız takibi,
✅ Ateş takibi
gibi temel monitörizasyon imkânlarının bulunması gerekir.
Personel standardı:
👩⚕️ İlk 5 yatağa 1 hemşire veya sağlık memuru,
👩⚕️ İlave her 5 yatak için 1 hemşire veya sağlık memuru,
👥 Her 5 yatağa 1 palyatif bakım klinik destek elemanı,
🧹 Serviste en az 1 temizlik personeli görevlendirilmesi öngörüldü.
Çocuk palyatif bakım servisleri de personel ve donanım yönünden palyatif kritik bakım servisi standartlarına uygun olarak yapılandırılacak.
⚠️ PERSONEL ORANLARINDA ÖNEMLİ AYRINTI
Yönetmelikte belirlenen yatak–personel oranları asgari personel standardını ifade etmektedir.
Bununla birlikte hemşire sayısının;
🔹 Hizmetin 24 saat kesintisiz sunulmasını,
🔹 Vardiya ve nöbet düzeninin yürütülmesini,
🔹 Hasta yükü ve bakım ihtiyacının karşılanmasını
sağlayacak biçimde planlanması zorunludur.
Bu nedenle yalnızca yatak sayısına göre matematiksel personel hesabı yapılması yeterli değildir. Servisin doluluk oranı, hastaların bakım bağımlılığı ve çalışma düzeni de dikkate alınmalıdır.
📚 HEMŞİRELER İÇİN SERTİFİKA ŞARTI
Palyatif bakım servislerinde yeterli sayıda sertifikalı hemşire görevlendirilmesi öngörüldü.
Yeni açılacak servislerde hemşirelerin sertifikasyon şartının, servisin faaliyete geçmesinden itibaren en geç 5 yıl içinde tamamlanması gerekiyor.
Hâlen faaliyet gösteren ve yeni düzenlemeye göre yeniden tescil edilecek palyatif bakım birimlerinde görevli hemşireler için de sertifikasyonun, yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren en geç 5 yıl içinde tamamlanması zorunlu hale getirildi.
🏥 HASTA KABULÜ NASIL YAPILACAK?
Palyatif bakıma yatış kararı verilirken;
🔹 Hastanın tanısı ve hastalık evresi,
🔹 Semptom kontrolünün sağlanıp sağlanamadığı,
🔹 Fonksiyonel durumu,
🔹 Sosyal ve fiziksel koşulları,
🔹 Evde bakımın sürdürülme imkânı,
🔹 Bakım veren kişinin desteği
birlikte değerlendirilecek.
Semptom kontrolünün evde veya ayaktan sağlanamaması, terminal dönem bakım ihtiyacının ortaya çıkması ya da evde bakım koşullarının yetersiz olması durumunda hasta palyatif bakım servisine kabul edilebilecek.
Hastanın palyatif bakım servisine mi yoksa palyatif kritik bakım servisine mi yatırılacağına, klinik değerlendirme sonucunda sorumlu tabip karar verecek.
🏠 TABURCULUK SONRASI TAKİP
Evde izlenmesine karar verilen hastalar için bireyselleştirilmiş bakım planı hazırlanacak.
Bu plan;
✅ Evde sağlık hizmetleri birimi,
✅ Aile hekimliği birimi,
✅ Palyatif bakım koordinasyon birimi
ile elektronik ortamda paylaşılacak.
Taburculuk sonrasında hastanın ilk ev değerlendirmesi, evde sağlık hizmetleri birimi tarafından en geç 3 gün içinde gerçekleştirilecek.
🔄 YOĞUN BAKIM VE PALYATİF BAKIM ARASINDA GEÇİŞ
Yoğun bakımda tedavi edilen ancak iyileştirici tedaviyle anlamlı klinik düzelme beklenmeyen hastalar, yapılacak değerlendirme sonucunda palyatif bakım veya palyatif kritik bakım servisine devredilebilecek.
Palyatif bakım servisinde yatarken ileri yaşam desteği ve yoğun bakım ihtiyacı ortaya çıkan hastaların yoğun bakıma geçişi ise ilgili hekimlerin konsültasyonuyla kararlaştırılacak.
📋 TESİSLER YENİDEN TESCİL EDİLECEK
Daha önce tescil edilmiş evde sağlık ve palyatif bakım birimlerinin, yeni yönetmelikte belirlenen personel, donanım ve fiziki şartlara uygun biçimde en geç 1 yıl içinde yeniden tescil edilmesi gerekiyor.
Yeni düzenlemeyle;
✅ Servislerin görev ve sorumlulukları ayrıştırıldı,
✅ Personel planlama standartları belirlendi,
✅ Hemşirelerin sertifikasyon süreci düzenlendi,
✅ Hasta kabulü ve taburculuk süreçleri netleştirildi,
✅ Evde sağlık, aile hekimliği ve hastane arasındaki koordinasyon güçlendirildi,
✅ Kayıt ve takip işlemlerinin elektronik ortamda yürütülmesi zorunlu hale getirildi.
Personel standartlarının kâğıt üzerinde kalmaması; yatak kapasitesi, vardiya düzeni ve gerçek hasta bakım yükü dikkate alınarak eksiksiz uygulanması, hem sağlık çalışanlarının güvenliği hem de nitelikli hasta bakımı açısından büyük önem taşımaktadır.
🛡️ HUKUKTA GÜÇLÜ, SAHADA ÖNCÜ.
📍 TÜRK SAĞLIK-SEN MUĞLA
#TürkSağlıkSen #TürkSağlıkSenMuğla #PalyatifBakım #PalyatifKritikBakım #Hemşire #SağlıkÇalışanları #PersonelStandartları #MevzuatNeDer #HastaGüvenliği